Tóm Tắt Điều Hành

Bước sang năm 2026, thị trường chuỗi F&B (Cafe & Trà) tại Việt Nam được định giá 2 tỷ USD, nhưng luật chơi đã hoàn toàn thay đổi. Không còn là cuộc chiến về “View đẹp” hay “Wifi mạnh”, chiến trường hiện tại nằm gọn trong chiếc smartphone của khách hàng: Cuộc chiến App Thành Viên (Loyalty Apps).

Báo cáo này phân tích sự phân cực rõ rệt: Highlands Coffee vẫn giữ ngôi vương với mạng lưới 1000+ cửa hàng, trong khi “cơn lốc màu cam” Mixue bám đuổi sát nút với mô hình nhượng quyền siêu tốc. Bên cạnh đó, xu hướng “Digital Third Place” (Không gian thứ 3 trên không gian số) đang định hình lại cách các thương hiệu kiếm tiền từ khách hàng trung thành.

Phần 1: Bối Cảnh Thị Trường & Phân Tích PESTLE

1.1. Xã Hội – Sự Tiến Hóa Của “The Third Place”

Khái niệm “Ngôi nhà thứ 3” (nơi mọi người đến sau nhà và văn phòng) vẫn tồn tại nhưng thay đổi về bản chất. Gen Z đến quán cafe không chỉ để uống, họ đến để “Work from Cafe” (WFC) và tạo content. Điều này buộc các chuỗi phải tối ưu hóa thiết kế: Ổ cắm điện mọi nơi, ghế ergonomic (công thái học) và ánh sáng chuẩn studio.

1.2. Công Nghệ – Cashless Society

Năm 2026, 95% giao dịch tại các chuỗi lớn là không tiền mặt (Cashless). Việc tích hợp thanh toán “1 chạm” (One-tap payment) ngay trên App thương hiệu giúp tăng tốc độ phục vụ lên gấp 3 lần và giảm tỷ lệ bỏ hàng (Drop-off rate).

1.3. Kinh Tế – Áp Lực Mặt Bằng

Giá thuê mặt bằng tại các quận trung tâm TP.HCM và Hà Nội tăng 15% so với 2024. Mô hình Kiosk nhỏ gọn (dưới 20m2) và xe đẩy công nghệ (Tech-carts) đang được các ông lớn như Phuc Long và Katinat thử nghiệm để len lỏi vào các tòa nhà văn phòng.

Phần 2: Cuộc Đua Số Lượng Điểm Bán

2.1. Highlands Coffee – Vua Giữ Ngai

Với sự hậu thuẫn tài chính mạnh mẽ, Highlands tiếp tục mở rộng về các tỉnh cấp 2, cấp 3. Chiến lược “Đi từng ngõ, gõ từng chung cư” giúp nhận diện thương hiệu của họ đạt mức bão hòa (Saturation Point) – ai cũng biết, ai cũng thấy.

2.2. Sự Trỗi Dậy Của Các Chuỗi Niche (Ngách)

Katinat Saigon Kafe và Phê La đại diện cho làn sóng “Concept Cafe” – bán không gian và câu chuyện. Mức giá cao hơn (55k-75k) nhưng khách hàng vẫn xếp hàng dài vì trải nghiệm thị giác (Visual Experience) mà họ mang lại.

Hình 1: Bản đồ thị phần cửa hàng vật lý – Highlands và Mixue chia đôi “tứ hùng”.

Phần 3: “Digital Loyalty War” – Vũ Khí App Thành Viên

3.1. App Không Chỉ Để Tích Điểm

App thành viên năm 2026 là một “Siêu ứng dụng” thu nhỏ. Star Rewards (Starbucks) hay The Coffee House App đã biến việc uống cafe thành một trò chơi (Gamification). Khách hàng cày điểm (EXP) để thăng hạng (Tier), mở khóa các đặc quyền “bí mật” (Secret Menu) và nhận quà sinh nhật cá nhân hóa.

3.2. Cấu Trúc Của Một Loyalty App Thành Công

• Order Ahead (Đặt trước): Bỏ qua việc xếp hàng, đến là lấy ngay (Grab & Go).
• Personalized Offers: AI phân tích thói quen uống (Ví dụ: “Hôm nay trời mưa, làm ly Cappuccino nóng nhé Lan?”).
• Subscription (Gói hội viên): Trả 300k/tháng để uống cafe không giới hạn (Subscription Model).

Hình 2: Giải phẫu 5 tính năng “sát thủ” của một App Loyalty F&B năm 2026.

Phần 4: Cơ Cấu Doanh Thu: Sự Phục Hồi Của In-store

4.1. Delivery Apps Chững Lại

Sau giai đoạn bùng nổ 2021-2024, doanh thu từ các App giao đồ ăn (ShopeeFood, GrabFood) bắt đầu đi ngang ở mức 30%. Lý do là phí giao hàng tăng cao và khách hàng thèm khát trải nghiệm thực tế.

4.2. In-store Experience Là Vua

Doanh thu tại chỗ (In-store) chiếm 60%, chứng minh rằng không gì có thể thay thế được tiếng máy xay cafe, mùi hương và không khí quán xá. 10% còn lại đến từ mô hình Takeaway (Mang đi) tại các trạm tàu điện (Metro Line) mới vận hành.

Hình 3: Sự kiên cường của mô hình bán tại chỗ (In-store) trong kỷ nguyên số.

Phần 5: Dự Báo 2030

5.1. Robot Barista & Tự Động Hóa

Thiếu hụt nhân sự Part-time sẽ thúc đẩy việc sử dụng Robot pha chế tại các điểm bán công cộng (Sân bay, Ga tàu). Nhân viên con người sẽ chuyển sang vai trò “Coffee Master” – người kể chuyện và kết nối cảm xúc.

5.2. Cá Nhân Hóa Đồ Uống (Hyper-Customization)

Menu 2030 sẽ không còn cố định. Khách hàng tự phối trộn loại hạt, loại sữa (sữa yến mạch, hạnh nhân, hạt điều) và topping theo ý thích ngay trên App, tạo ra hàng triệu biến thể đồ uống khác nhau.

Kết Luận

Ngành F&B 2026 không dành cho những kẻ tay mơ. Để tồn tại, thương hiệu cần “Chân đi đất” (Mở rộng điểm bán vật lý) và “Đầu hướng mây” (Tối ưu hóa công nghệ dữ liệu). Cuộc chiến không chỉ là bán ly cafe ngon, mà là bán sự tiện lợi và cảm giác thuộc về (Belonging) một cộng đồng.

(Phân tích chuyên sâu ngành F&B – DPS Media Research Team Jan 2026)

Tài Liệu Tham Khảo

1. Vietnam Food & Beverage Association (VFBA). (2026). Annual F&B Market Report.
2. Vietcetera. (Jan 2026). The Coffee Shop Culture in Vietnam: Evolution & Trends.
3. Q&Me. (2026). Vietnam Coffee Chain Popularity Survey.
4. Euromonitor. (2025). Cafés/Bars in Vietnam: Market Research.
5. GrabFood & ShopeeFood Data. (Q4 2025). Beverage Delivery Insights.